آشنایی با غارهای ایران

با سلام دوستان خوبم چند روزی بخاطر کسالت مطلب ننوشته بودم.

امروز در زمینه آشنایی با غار های ایران برایتان مطلب نوشتم امیدوارم تونسته باشم مفید باشم

مطالبی در مورد غارهای ایران برایتان بنویسم انشالله مورد استفاده شما واقع شده باشد

با سپاس فروان

خانپویا  (م   .  م)

کوه ها وغارهای منطقه

کوه ها وغارهای منطقه

رشته کوه الوند :  منطقه ایی بکر و حفاظت شده با تنوع زیست محیطی جذاب و غار های  دیدنی و آثار تاریخی به جایی مانده از هزاره های قبل از میلاد .

رشته کوه پیر محمود ( نسار) : منطقه ایی بکر و حفاظت شده با تنوع زیست محیطی جذاب و دیدنی و آثار تاریخی به جایی مانده  از هزاره های  قبل از میلاد.

کوه گٌرٍه خان آباد : رشته کوهی با ارتفاع کم و لی با اسرار و رموزی که در دل خود جایی داده است . وجود سنگ نگاره هایی با قدمت حداقل ۶۰۰۰ سال - وجود غاری که با دریاچه ایی ذر زیر کوه ختم می شود از مشخصات این کوه می باشد . 

جهت مشاهده عکسهای غار اینجا کلیک کنید

 

 

غار ها و آثار به غارت رفته آنها :

 

چهار غار در  کوه های منطقه وجود دارد که هر کدام به نحوی آثار آنها توسط برخی افراد بیگانه به غارت رفته اند . دو عدد از این غارها در کوه الوند و در ارتفاع حدودا ۲۰۰۰ متری و یکی در کوه گًرٍه در ارتفاع ۵۰۰ متری و دیگری در کوه نسار یا پیر محمود قرار دارد .

با توجه به آثار به جای مانده در غارهای الوند احتمالا در زمان های کذشته سکونت در این غارها وجود داشته است که در سالهای اخیر به علت حفاریهای غیر مجاز قسمتهای مختلف این دو غار تخریب شده است .

 

ورودی غارها :

 

  

 

 

 

آثار حفاری های غیر مجاز :

 

این حفاریها بعضا در زمان خان صورت گرفته که بنا بر نقل قول اهالی تعداد زیادی اشیاء قدیمی (شمشیر و خنجرهای دوره اسلامی -ظروف سفالی و...) یافت شده است .

 

  

 

    

 

 

 

غار کوه گرٍه خان آباد :

بنا بر تحقیقاتی که در زمینه این غار انجام شده و اظهارات چندین گروه غار نورد این غار به دریاچه ایی که در زیر این کوه قرار دارد  منتهی می شود و همچنین بنا بر حکایاتی که سینه به سینه رسیده گویا در گذشته در قسمت دامنه های کوه ورودی یا کانالی وجود داشته که راه دسترسی مردم منطقه به آب بوده و این ورودی با گذشت زمان تخریب شده که همکنون می توان آثار آن را در دامنه کوه مشاهد کرد.

 این غار در ارتفاع ۵۰۰ متری کوهی در ضلع جنوب شرقی روستای خان آباد معروف به کوه گَرٍه قرار دارد و ورودی آن به طول ۲۰ متر به حالت افقی بوده و بعد از آن به طول ۴۰ متر با شیب ۶۰ درجه ادامه پیدا کرده و در نهایت  به صورت  حفره ایی کاملا عمود در آمده  و تا سطح آب  ادامه می یابد که محوطه ایی بسیار وسیع در زیر کوه خالی است . ارتفاع قسمت عمودی آن حدودا  ۲۰۰ متر می باشد و جهت ورود به آن نیاز به تجهیزات کامل می باشد  .  

آب موجود زیر این کوه جریان داشته و در سالهایی که وضعیت بارندگی زیاد است از دامنه های کوه چشمه هایی  به صورت موقت جریان می گیرد همچنین سوراخی در نوک کوه وجود دارد که به سطح آب راه دارد و صدای جریان آب از آن به گوش می رسد و اطراف آن خزه های زیادی وجود دارد و در فصل سرما  از آن  بخار بیرون می زند ..  

 

جهت مشاهده عکسهای غار اینجا کلیک کنید

  

 

یادگاری گذشتگان بر دیواره های غار :

 

 

 

 

 

حفره ایی به نام سوراخ بند باز :

در بلندترین نقطه کو گره حفره ایی وجود دارد که مردم منطقه آن را به نام سوراخ بند باز می شناسند و بنا بر بر روایات سینه به سینه این حفره محل کمین و پناه گاه شخصی به نام بند باز بوده البته قسمت هایی از آن تخریب شده است  .محل دفن این شخص نیز در دامنه های همین کوه قرار داشته که در گذشته مورد حفاری  قرار گرفته است .

 

 

 

 

 

 

غار عمودی  کوه نسار :

 

 

 

دسته بندی غارها

عوامل مختلفی باعث پیدایش و شکل گیری غارها می شوند. این عوامل می توانند فرایندهای شیمیایی، فرسایش آب، نیروهای زمین ساختی (تکتونیکی)، میکروارگانیسمها، فشار، تاثیرات اتمسفری، حفاریهای انسان و ... باشند. غارها را می توان از جنبه های گوناگونی دسته بندی کرد، که در ذیل به اجمال به آنها می پردازیم:

1- از نظر جنس سنگهای محیطی:

• غارهای آهکی (سنگ آهک، دولومیت، ماربل)

• غارهای گچی

• غارهای گدازه ای (ماگمایی)

2- از نظر ریخت شناسی (مورفولوژی) و ساختار هندسی:

• غارهای افقی که شامل تونلهای افقی نزدیک به هم هستند.

  • غارهای شکافی که شامل تنها یک شکاف در سنگ یا صخره هستند.

• غارهای عمودی که شامل چاه یا چاههایی هستند که با هم مرتبط هستند و فاصله نزدیکی به هم دارند.

• سیستمهای غاری که بخاطر بزرگی ویژگیهای مختلفی را با هم دارا هستند.

تفکیک غارهای افقی و عمودی صرفا برای غارهای کوچک است که در آنها یک تونل و یا یک چاه وجود دارد در اکثر غارها، بخاطر فضای بزرگ و تعدد تونلها و چاهها، سیستم غاری وجود دارد.

3- از نظر زمان پیدایش:

• غارهای اولیه که در فضای بین سنگها و صخره ها (در زمان شکل گیری آنها) بوجود می آیند مانند تونلهای گدازه ای یا غارهای توفا (Tufa)
  توفا : سنگهای رسوبی هستند که از رسوب لايه های نازک کربنات کلسيم يا به مقدار کمتر سيليس در اطراف چشمه های آب شور و يا به صورت پوششی در اطراف استالاکتيت ها يا استالاگميت ها تشکيل می شوند.

• غارهای ثانویه که بعد از پیدایش سنگها و صخره ها و در اثر عوامل غارزا بوجود می آیند، اکثر غارهای جهان جزو غارهای ثانویه محسوب می شوند.

• غارهای رده سوم که بر اثر متلاشی شدن غارهای دیگر بوجود می آیند.

4- از نظر عمر سنگ:

این دسته بندی برای غارهای آهکی بکار می رود، آهک، سنگی رسوبی است و یکی از مشخصه های اصلی آن، زمان پیدایش می باشد.

• آهکهای جدید (اخیر) یا توفا که در سراسر جهان یافت می شوند.

• آهکهای ژوراسیک

• آهکهای دونین (Devonian)

ژوراسیک یکی از دوره ها در دوران دوم زمین شناسی است، طول دوره ژوراسیک 60 میلیون سال است.
دونین یکی از دوره ها در دوران اول زمین شناسی است، دوره دونین از 408 تا 360 میلیون سال پیش به طول انجامیده است.

5- از نظر روش شکل گیری:

که در بخش غارهای طبیعی به آن پرداخته شده است.

در اکثر منابع و مراجع داخلی، دسته بندی خاصی صورت گرفته است، که در این قسمت به آن می پردازیم، در این دسته بندی غارها به دو گروه زیر تقسیم می شوند:

1- غارهای طبیعی
2- غارهای دستکنده (دست کن، مصنوعی)

البته شاید بتوان گروه سومی هم در نظر گرفت و آن گروه غارهای طبیعی-دستکنده (مانند غار کرفتو) می باشد. این نوع غارها معمولا منشاء طبیعی دارند که بعدها توسط بشر و برای مقاصد گوناگون حفاری و حجاری شده اند، ولی با توجه به اینکه می توان این نوع غارها را از زاویه غارهای طبیعی و دست کنده به تفکیک بررسی کرد از ذکر تفصیلی آنها صرفنظر می کنیم.

1- غارهای طبیعی:

1-1- غارهای انحلالی:

این نوع غارها در مناطقی که جنس آنها قابل حل شدن است، زایش می یابند. جنس این مناطق می تواند سنگ آهک، سنگ گچ، دولومیت، نمک، ماربل و ... باشد. نحوه پیدایش این نوع از غارهای طبیعی را می توان به مراحل زیر تفکیک کرد:

• ترکیب آبهای سطحی و باران با موادی در سطح یا درون زمین (کانیها یا گازها)

• پدید آمدن ترکیبات حلال (معمولا اسیدهای ضعیف)

• رسوخ و نفوذ ترکیبات حلال به درون زمین

• تهی شدن فضاهای خاصی در داخل زمین (معمولا فضاهای خالی قبلی یا مناطق مستعد انحلال)

• رسوب گذاری ترکیبات حلال و زایش غار سنگها و اشکال مختلف

در انیمیشن زیر مراحل مختلف پیدایش غارهای انحلالی نمایش داده شده است (برای مشاهده انیمیشن روی آن کلیک کنید):
 

مناطق آهکی از مستعدترین مناطق برای پیدایش غارهای آهکی هستند، از اینرو در این نوع مناطق، غارهای زیادی دیده می شوند یا امکان اکتشاف آنها وجود دارد. ترکیب آبهای سطحی یا باران با دی اکسید کربن موجود در هوا یا لایه های بالاتر سطح زمین این مناطق تشکیل اسید کربنیک (H₂CO₃) ضعیفی را می دهد که همان ترکیب حلال تشکیل دهنده غارهای انحلالی می باشد. البته ترکیبات اسیدی دیگری نیز معمولا در این مناطق در تشکیل غارها نقش دارند. در مناطق گچی بخاطر قابلیت حل بالای گچ، دی اکسید کربن نقش عمده ای ندارد.
پدیده انحلال در سازندهای آهکی، باعث بوجود آمدن مناطقی می شود که به آن مناطق کارستی می گوییم. یکی از ویژگیهای این مناطق وجود سفره های آب زیر زمینی می باشد.
از ویژگیهای خاص غارهای انحلالی در مناطق آهکی، وجود چکنده ها، چکیده ها، ستونهای سنگی و ... در آنهاست که بر اثر رسوبات ترکیبات حلال بوجود می آیند.
وجود املاح و کانیهای مختلف در منطقه باعث ايجاد رنگ های متنوعی در غارسنگها می شود: سياه رنگ (آهنی)، سبز رنگ (مسی)، قرمز رنگ (هماتيت)، سياه رنگ (زغال سنگ) و يا نارنجی متمايل به قرمز رنگ (جيوه)
درصد زیادی از غارهای جهان و ایران در زمره غارهای انحلالی بشمار می روند، که می توان به غارهای علی سرد (علی صدر)، سراب، ترنگ، ... اشاره کرد.
روال پیدایش غارهای انحلالی معمولا یکسان است و عموما در مناطق آهکی و با ترکیبات اسید کربنیک بوجود می آیند ولی موارد استثنایی نیز در جهان وجود دارند. از شاخص ترین این غارها، غار Lechuguilla در ایالت New Mexico امریکا و غار Carlsbad در نزدیکی آن، از جمله موارد غارهای انحلالی هستند که زایش آنها تفاوتهایی با دیگر غارهایی از این دست دارند. گاز سولفید هیدروژن (H₂S) که از منابع نفتی اعماق زمین متصاعد می شود در ترکیب با آب، اسید سولفوریک (H₂SO₄) تولید می کند، اسید سولفوریک بعنوان ترکیب حلال از پایین، سنگهای آهکی را حل می کند و باعث پیدایش این غارها شده است. این دو غار از زیباترین غارهای جهان بشمار می روند.

غار Lechuguilla :

 

1-2- غارهای صخره ای:

این نوع غار معمولا در شکافهای صخره ای که حاصل شکست گسلها و یا فرو افتادن قطعات سنگی بزرگ است بوجود می آید که معمولا بخودی خود وسعت بزرگی ندارند. غارهای صخره ای را می توان جزء غارهای اولیه دانست زیرا در بسیاری از موارد این شکافهای صخره ای مبدا پیدایش انواع دیگر غار مانند غارهای فرسایشی و یا حتی انحلالی می باشند.

1-3- غارهای آتشفشانی (ماگمایی، گدازه ای):

این نوع غارهای طبیعی براساس فعالیتهای آتشفشانی بوجود می آیند، وقتی گدازه های آتشفشانی در یک سراشیبی حرکت می کنند، سطح گدازه ها سرد و سخت می شود، بخش داغ گدازه ها به حرکت خود در زیر پوسته سخت ادامه میدهد، اگر بیشتر گدازه های مایع از زیر پوسته خارج شوند، یک تونل بوجود می آید که این فضای توخالی غار را شکل میدهد. غارهای آتشفشانی را نیز می توان جزء غارهای اولیه دانست. غارهای آتشفشانی خود به انواع مختلفی تقسیم می شوند که می توان به غارهای Volcanic rift، Inflationary، Lava mold و ... اشاره کرد.

 

1-4- غارهای دریایی:

غارهای دریایی معمولا در سواحل بوجود می آیند و علت اصلی پیدایش آنها، فرسایش امواج آب در نقاط سست ساحل می باشد، البته در برخی موارد، غارها منشاء زایش متفاوتی دارند ولی عامل فرسایش در شکل گیری غار در طول زمان تاثیر داشته است.

 

 

1-5- غارهای فرسایشی:

عامل فرسایش نقش مهمی در شکل گیری و ایجاد این نوع از غارها دارد، عامل فرساینده می تواند جریان آب یا باد باشد. غارهایی که عامل باد در فرسایش آنها تاثیر داشته است به غارهای بادی معروف هستند.
معمولا نقاط سست و ضعیف بیشتر فرسایش می یابند.

1-6- غارهای یخی و یخچالی:

ذوب شدن یخ، جریان آب و حرکت تدریجی توده های یخی در مناطق یخچالی باعث بوجود آمدن فضاهایی خالی در میان یخچال می شود که به آنها غارهای یخچالی گفته می شود، یکی از ویژگیهای این نوع غار، تغییر تدریجی شکل غار و ابعاد آنها است.
غارهای یخی: هر فضای غار شکل که توده های یخ دائمی داشته باشد، غار یخی نامیده می شود، از اینرو، غارهای یخچالی را نیز می توان غار یخی دانست.
غار یخ در منطقه دنا را می توان بعنوان نمونه ای از غارهای یخچالی در ایران نام برد.

 

2- غارهای دستکنده (دست کن، مصنوعی):

این دسته از غارها، بوسیله حجاری بشر بوجود آمده اند که معمولا بخاطر ساخت محل سکونت، پناهگاه، دژ نظامی و دفاعی، نیایشگاه، معدن و ... ساخته شده اند، غارهای دستکنده یا در محل غارهای طبیعی و با تغییراتی جهت رسیدن به اهداف مورد نظر یا بطور کلی در زیر سطح زمین و یا در صخره ها و کوه ها بوجود آمده اند. در ایران، غارهای دستکنده متعددی وجود دارد که از آن میان می توان به غارهای نیاسر، قلعه جوق، اصله، چله خانه و ... اشاره کرد.

غار قوری قلعه

غار قوری قلعه، بزرگترین غار آبی آسیا است و در استان کرمانشاه قراردارد

این غار در ۲۵ کیلومتری شهر روانسر و در کنار جاده روانسر - پاوه و مجاور روستایی به همین نام قرار دارد.

دیرینگی آن به ۶۵ میلیون سال می‌رسد و تنها ۳۰ سال از شناسایی آن می‌گذرد و به عنوان یکی از 7 اثر طبیعی ملی ایران، به ثبت رسیده‌است. در سال ۱۳۵۵ یک گروه از غارشناسان انگلیسی و در سال ۱۳۵۶ و نیز گروه دیگری از غارنوردان فرانسوی موفق به کشف کامل این اثر شدند.

این اثر طبیعی دارای تالارهای زیبا در ۱۴۰۰ متری و ۵۰۰ متری به نام‌های تالار مریم، تالار کوهان شتر، تالار مسیر برزخ، تالار بلور و تالار عروس می‌باشد که یکی از زیباترین جاذبه‌های دیدنی شهرستان روانسر است.

عکس از امیر مسعود سلطان‌احمدی

غار کان گوهر

غار کان گوهر در بخش سرچهان شهرستان بوانات در استان فارس قرار دارد

شهرستان بوانات به مرکزیت شهر سوریان در شمال شرقی استان فارس قرار دارد و از دو بخش مرکزی و سرچهان تشکیل شده است.

بوانات از شمال با شهرستان ابرکوه و بخش مروست از استان یزد و از جنوب‌غرب با شهرستان مهریز و از غرب با شهرستان خرم بید همجوار است.

غار کان گوهر به عنوان بزرگترین و مهم‌ترین معدن سنگ آهن و از آثار تاریخی مهم شهرستان بوانات فارس و مربوط به ادوار پیش از تاریخ، به دلیل داشتن کانی‌های قوی و با ارزش معدنی چون آهن و منگنز به نام کان گوهر شهرت یافته است.

این غار در مسیر جاده آسفالته بوانات به سیرجان، یک کیلومتر بعد از روستای منج سمت راست جاده و در کوه سفید (توتک) که قسمتی از کوه زاگرس می‌باشد در داخل تنگه معروف به بند نو واقع شده است.

غار کان گوهر از آثار با ارزش زمین شناسی و میراث گذشته عهد مفرغ است و طول آن حدود 2 کیلو متر می باشد که از کانی های آهن و منگنز قوی بوده و به صورت رگه ای قرار داشته و در گذشته تخلیه شده است.

دهانه غار به ابعاد ۳۰ در۲۰ متر و در راس مثلث فرو افتاده ای قرار دارد. ارتفاع دهانه از سطح دریا ۲۳۰۰ متر است. مثلثی برابر پهلو به قاعده حدود ۱۰۰ متر و چسبیده به کف دره و ارتفاع حدود ۲۵۰ متر به طول قالبی یعنی عمود بر سطح مایل دامنه کوه فرو افتاده و سطح آن محاط در دیواره های عمودی با متوسط ارتفاع ۱۲ متر است. حجم این فرو افتادگی چیزی در حدود 100 هزار متر مکعب می باشد.

غار شامل دو بخش است: بخش ریزش کرده و بخش طبیعت ساخته. بعد از ورود به غار، تالاری مدور به شعاع ۳۰ متر قرار دارد. ارتفاع سقف در این محل حدود 20 متر است، تالار با شیبی ۵۰ درجه به سوی پایین می رود، سپس وارد تالاری بیضی شکل به قطرهای ۴۰ در ۱۸۰ می‌شود که با شیبی ۶۰ درجه به سمت بالا می رود.

با عبور از دالانی کوتاه، تالار دیگری به ا بعاد ۱۲ در۱۰ متر که سنگ های سیاه و سفید زیبایی ساخته شده قرار دارد، درون این تالار پرتگاهی به بلندی 8 متر دیده می‌شود و در انتهای آن دهلیزی قرار گرفته است.

دهلیز گوشه تالار آخر، طبیعت ساخته و حدود دوازده متر است و به تالاری به ابعاد ۱۵ در ۱۲ متر وصل می شود. دیواره‌های این تالار پوشیده از غار سنگ‌های گل کلمی می‌باشد.

گودال کوچک آب که محل ریزش چکه است در کف آن وجود دارد و آثار ریزش سقف در این تالار به چشم می خورد. از انتهای این تالار دهلیزی که باید خزیده از آن عبور کرد شروع می‌شود که پس از حدود ۲۰ متر به یک چاه می‌رسد.

بدنه چاه در بعضی بخش‌ها تنگ و دست و پا به بدنه می رسد و در بعضی قسمت‌ها بدنه گشاد شده و باید پاندول وار از آن گذر کرد.

سالن‌های مرتفع غار که ارتفاع سقف بعضی از قسمتهای آن تا 30 متر می‌رسد و تونل‌های طویل آن از دید بسیاری از مردم پنهان مانده و در حال ناپدید شدن می باشد و ارتباط تونل انتهایی آن بر اثر رسوبات جدید در حال قطع شدن با بیرون است.

غار دارای یک دهانه اصلی در ارتفاع حدود 80 متری از کف دره و یک دهانه فرعی در پایین درارتفاع 15 متری از کف دره می باشد.

این غار به دلیل ساختار خاص زمین شناسی که از سنگهای معدنی تشکیل شده از نوع سنگهای سست و قابل ریزش می‌باشد و این امر باعث گردیده جلوی دهانه غار بر اثر ریزش سنگهای بزرگ و کوچک کاملا مضطرب شود.

ریزش سنگها و شیب نسبتا تند کوه دسترسی آسان به دهانه اصلی و داخل غار را کمی با مشکل مواجه ساخته است. جلوی دهانه غار سنگهای زیادی قرار گرفته و به دلیل ریزش بی‌رویه سنگ امکان دستیابی به آثار و لایه‌های باستانی احتمالی غیر ممکن شده است.

یکی از ویژگیهای منحصر به فرد غار کان گوهر این است که در دوران باستان محلی جهت استخراج سنگ و کانی‌های معدنی بوده است و این غار به دلیل داشتن منابع غنی معدنی می‌تواند مکان مناسبی جهت جذب محققین، گردشگران و زمین شناسان از نقاط مختلف جهان باشد.

غار آویشوی

غار آویشوی در منطقه‌ای به همین نام در 40 کیلومتری جنوب غربی شهر شاندرمن شهرستان ماسال قرار دارد

غار آویشوی - گیلان

غار آویشوی - ماسال

• 
• 
• 

ماسال با موقعیت جلگه‌ای در فاصله 50 کیلومتری شمالغرب رشت و در 20 کیلومتری غرب فومن و صومعه سرا واقع شده است.
این غار گردشگران را متحیر می‌کند و یکی از پدیده‌های بی‌نظیر استان گیلان است.

غار آهکی آویشوی از لحاظ زمین شناختی جزو اشکال کار دستی در سنگهای کربناته به شمار می‌رود و در اثر عملکرد آبهای جاری روی این سنگها در مدت زمان بسیار طولانی شکل گرفته است.

ستونهای آهکی، چشم اندازهای زیبا و منحصر به فردی را در این غار به وجود آورده‌اند. دهانه غار 19 متر ارتفاع و 14 مار عرض دارد.

بیش از 2 هزار متر از ژرفای غارآویشو که طویل ترین غار استان گیلان محسوب می‌شود توسط غارنوردان و کوه نوردان محلی مورد پیمایش و اکتشاف قرار گرفته است.

قرار گرفتن غار آویشو در مجاورت سنگهای دگرگونی کمپلکس شاندرمن که بقایای دگرگون شده از پوسته اقیانوسی پالئوتتیس به شمار می‌روند بر زیبایی آن افزوده است.

در شهرستان ماسال بیش از 17 غار بزرگ و کوچک وجود دارد که بزرگترین آنها غار آویشو است که در ارتفاع یک هزار و 300 متری از سطح دریا و بین مناطقی همچون تائی بنه، انده چو و خماسون در بستر دره ای کم آب قرار دارد.

این غار شگفت انگیز که در حوزه جغرافیایی بخش شاندرمن شهرستان ماسال واقع شده از بزرگترین غارهای گیلان و در نوع خود یکی از کم نظیرترین غارها در سطح کشور است.

بر اساس پژوهش‌های زمین شناسان قدمت غار آویشوی که حدود 2 کیلومتر طول دارد به حدود 75 میلیون سال قبل بازمی گردد. در این غار 7 آبشار و شمار زیادی قندیل وجود دارد.

غار سهولان

غار سهولان دومین غار بزرگ آبی ایران است و در حدود 43 کیلومتری شمال شرقی مهاباد در محور مهاباد - بوکان در آذربایجان غربی قرار دارد. این غار در قدیم خانه مردم پارتی‌تبار بوده است

غار آبی سهولان

غار آبی سهولان - مهاباد - آذربایجان‌غربی

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

 

غار آبی تاریخی سهولان یکی از مهمترین و کم نظیرترین غارهاى طبیعی کشور و از شگفت‌انگیزترین جلوه هاى طبیعت زیباى استان آذربایجان غربی بشمار می‌رود.

این غار روزانه پذیراى حدود یک هزار گردشگر و مسافرى است که از اقصی نقاط کشور براى دیدن این پدیده طبیعی به مهاباد سفر می‌کنند.

غار سهولان به زبان کردی به معنی یخبندان است و این غار در نزدیکی روستایی به همین نام قرار گرفته است. مردم محلی غار را کونه کوتر، یعنی لانه کبوتر نیز می‌‌نامند. دلیل این نامگذاری وجود تعداد زیادی لانه کبوتر درون غار است.

مساحت داخلی غار سهولان حدود 600 مترمربع است و محتویات غار سنگ های آهکی است. ارتفاع سقف غار تا سطح دریاچه آن 50 متر است و عمق آب در برخی جاها به 32 متر می‌‌رسد. اختلاف دمای درون و بیرون غار بین 10 الی 15 درجه است.

غار سهولان شبیه غار علیصدر در همدان است. این غار آبی با جلوه‌هاى طبیعی و قندیل‌هاى منحصر به فردى که دارد در دامنه رشته کوه‌های کوتر قرار دارد. این پدیده زیبا و نادر داراى 2 دهانه است.

مطالعات غارشناسان نشان می‌دهد که این غار بر اثر فعالیت هاى زمین شناسی به اواخر دوره کرتاسه برمی گردد که قدمت آن به ۷۰ میلیون سال قبل بازمی گردد.

این غار 100 سال پیش براى اولین بار توسط ژاک دمرگان فرانسوى مورد کاوش و بررسی قرار گرفت. پس از آن در سالهاى جنگ جهانی دوم نیز توسط یک هیات انگلیسی مجددا مورد مطالعه قرار گرفت و در مهرماه ۱۳۷۳ توسط غارشناسان ایرانی شناسایی شد.

در خرداد ماه سال۷۶ نیز یک کمیته از اعضاى غارشناسی آذربایجان غربی این غار را مورد بازدید و مطالعه قرار دادند. کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند به استناد لایه‌هاى سفالی که از منطقه دالان اصلی و تالار بزرگ و دهلیز ورودى کونه مالان بدست آمده این غار از هزاره‌هاى دوم و اول قبل از میلاد تا دوره پارتی و اسلامی و حتی زمان‌هایی از قرون وسطی مورد سکونت انسانها قرار گرفته است.

تنها موجودات زنده این غار کبوتر چاهی و خفاش می‌باشند که قسمت هایی از غار را به عنوان آشیانه انتخاب کرده‌اند. به دلیل تاریک بودن و نبود نور هیچ نوع جلبکی در آب دریاچه این غار رشد نکرده و به غیر از جانداران میکروسکوپی هیچ موجوى دیگرى زیست نمی‌کند.

آب دریاچه غار بسیار شفاف و زلال است. عمق آن علی رغم تاریک بودن تا چند متری قابل رویت است.

درجه حرارت در فصل تابستان و زمستان بین ۱۰ تا ۱۳ درجه سانتیگراد در نوسان است و رطوبت حاکم بر غار نیز بین ۷۰ تا ۸۰ درصد متغیر است که در اثر رطوبت بالا روی سنگ ها و صخره ها با خزه های سبز و قهوه ای پوشیده شده و گاهی قطرات آب از بالای ایوان ها به روی سطح آب می چکد.

نخستین دریاچه پیش روی گردشگران حدود ۲۰۰ متر وسعت دارد که دارای آبی زلال و صاف است. دالان بالای سر این دریاچه افزون بر ۵۰ متر ارتفاع دارد و در انتهای آن دو دالان باریک به عرض دو متر دیده می شود که به دریاچه ها و دالان های بعدی باز می‌شوند.

غار میرملاس

غار میرملاس در کوه سرسرخین در حدود ۳۰ کیلومتری کوهدشت در استان ایلام قرار دارد

غار میرملاس

غار میرملاس - کوهدشت - ایلام

• 
• 
• 
• 
• 

نقاشی‌ها و نگاره‌هایی بر دیواره‌های جنوبی و شمالی این غار باقی مانده است که بیشتر تصویری از رزم، شکار، انسان و حیوان است. نقوش حیواناتی چون گوزن، گاو، سگ، روباه و به خصوص اسب و سوار در حال تیراندازی و شکار و موضوعات رزمی با رنگ‌های قرمز و سیاه بر دیواره این غار نقش بسته است.

 

اندازه صورت ها در نگاره‌های سنگی میرملاس بین ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتر و اغلب با نقش‌های حیوانات به صورت نیمرخ است.

براساس نظر کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پیشینه این سنگ‌نگاره‌ها به هزاره دهم قبل از میلاد یعنی بیش از ۱۲ هزار سال پیش می‌رسد.

غار میرملاس نخستین غاری است که روی دیوارهای آن رنگین نگاره‌هایی را یافتند و امروزه این میراث 12 هزار ساله بشر در مسیر نابودی و نیستی قرار دارد.

در بالای کوه سرسرخین و کوه همیان در خود بخش دیگری از هنرمندی مردمان این سرزمین را جای داده است به طوریکه شاید بتوان این شهرستان را تجلیگاه هنر ایرانی و سنگ نگاره‌های ناب نامید.

این کوه‌ها رمز و رازهای فراوان در خود دارند و شاهد غم ها و شادی‌های مردمان چند ده هزار ساله این دیار هستند.

در این سرزمین مردمانی زندگی می‌کرده اند که آثار سرپنجه‌های هنرمندانه آنها بر سنگ‌های سخت بعد از گذشت 12 هزار سال هنوز جلوه‌گر و بیان کننده اندیشه‌های آنها درهزاران سال پیش است.

رنگین نگاره‌های میرملاس از کم نظیرترین نقوشی است که در ایران با رنگ خلق شده‌اند و نیاز به مراقبت ویژه دارند.

در بین نقش های یاد شده تصاویری از انسان به چشم می خورد. صورت‌هایی نیز از اسب که روی آنها سوارانی به شکل انسان نقش شده‌اند و همچنین صورت گوزن و سگ و موجوداتی شبیه به آن دیده می شود.

اندازه صورت ها در نگاره های سنگی میرملاس بین 10 تا 30 سانتیمتر و اغلب با نقش‌های حیوانات به صورت نیمرخ است.

نقاشی های روی این غار فاقد هرگونه پوشش و محافظ می‌باشد به همین دلیل با مرور زمان ممکن است رنگ نقاشی ها از بین برود.

سنگ نگاره‌های غار میرملاس شهرستان کوهدشت استان لرستان در ردیف نقوش غارهای کرکس و لاسکو در فرانسه است.

ورودی غار به علت ریزش طبقات فوقانی مسدود شده است. 5 ردیف نقش بارنگ‌های قرمز، سیاه و یکی هم زرد کم رنگ، نقاشی شده اند.

نقوش دیواره سفید ایوان غار توسط عوامل انسانی و طبیعت به شدت مخدوش شده و به سختی قابل مشاهده‌اند.

ارتفاع بوم دیواره از سطح زمین بیش از 500 متر است که برای رسیدن به آن باید از لابلای درختان بلوط به هم فشرده و شیب تند و طولانی گذر کرد.

دامنه طولی بوم بیش از 200 متر است که در جنوب غربی یک بوم کوچک دیگر وجود دارد، رنگین نگاره‌ای تک که رنگ آن قهوه‌ای تیره و ارتفاع بوم ازکف ایوان از 3تا 9متر متفاوت است.

از سمت راست اولین نقش، یک انسان است که دستانش را به نشانه اقتدار برکمر زده یا شاید به نشانه نیایش دستان خود را برسینه دارد. در سمت چپ آن یک سوارکار که با اسب خود ایستاده به چشم می‌خورد.

درسمت چپ نقش انسان ذکر شده ،یک نماد 3 شاخه که شاخه‌های آن به طور افقی روبه سمت چپ قراردارد، دیده می‌شود.

درسمت فوقانی این نقوش، تصویرحیوانی دیده می شود که ظاهری شبیه به گرگ دارد و نسبت به دیگر نقوش پررنگ تر است.
بعد از نقش این حیوان یک بزکوهی دیگر دیده می‌شود که در حال چریدن و جهت صورت آن روبه سمت راست است .

آخرین نقش ها دراین مجموعه یک بزکوهی و دو نقش نامشخص است که توسط مردم با افشانه روی آن نقش آنها یک بزکوهی بزرگ دیگری ایجاد شده است.

در قسمت غرب غار بر دیواره ی عمودی که دور دست این ایوان است، دو نقش وجود دارد که خوشبختانه آثار آسیب انسانی برآنها مشهود نیست. فقط عوامل طبیعی برآنها صدمه زده و نقش صحنه جنگ سوارکاری با حیوانی عجیب است، درحالتی که اسبش روی دوپای عقب ایستاده و در بین آنها یک بزکوهی نیز دیده می شود.

یک نقش بسیارکم رنگ دیگر که به زردی گراییده و به سختی قابل مشاهده است، در چند قدمی نقوش ذکر شده وجود دارد.

شهرستان کوهدشت علاوه بر سنگ نگاره های غار میر ملاس مامن سنگ نگاره های با قدمت بیشتری چون همیان یک و دو است که هر کدام از این سنگ نگاره ها رمز و رازهای فراوانی از هنر ایرانی را در خود دارند.

رشته کوه همیان از شمال تا شمال غرب دشت سر سبز و حاصلخیز شهر کوهدشت لرستان کشیده شده است و این کوه در محاصره درختان درهم فشرده بلوط قرار دارد.

غار چال نخجیر

غار چال نخجیر در فاصله 10 کیلومتری شمال شرقی جاده دلیجان - نراق، در دل کوه کم‌ ارتقاع «تخت» قرار دارد

غار چال نخجیر

غار چال نخجیر - نراق - کاشان

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

غار چال نخجیر نراق متعلق به دوره سوم زمین شناسی است و یکی از پدیده‌های انگشت شمار جهان به‌ شمار می‌‌آید که در سال 1368 توسط گروهی از کوهنوردان شناسایی شده ‌است.

  بازار نراق / میل نراق / آب‌انبار حاج مهدی / مسجد جامع نراق / موزه مردم‌شناسی نراق / جاذبه‌های گردشگری نراق

دهانه غار از سطح دریا حدود 1660 متر می باشد. این غار قدمتی 70 میلیون ساله دارد. عامل اصلی و اولیه بوجود آمدن این غار،گسل معکوسی می‌باشد که در منطقه عمل کرده است و پس از گذشت میلیون‌ها سال به گونه کنونی خود در آمده است.

این غار در منطقه ای به نام چال نخجیر در حدود مابین نراق و دلیجان واقع شده است. کارشناسان آن را مربوط به دوره سوم زمین شناسی می‌دانند و با توجه به مناظر کم نظیر اهمیت ویژه ای در امر جذب جهانگردان جهان دارد.

دهانه اصلی این غار 10 متر عرض و بین 10 تا 40 متر ارتفاع دارد و دارای یک شاخه‌ اصلی و چند شاخه فرعی است و در حدود 4 کیلومتر از آن شناسایی شده است.

بالغ بر 2 هزار متر فضای خشک در محوطه درونی این مجموعه شناسایی شده که عموما کریستالیزه بوده و تزئینات بلوری و اسفنجی کف، دیوارها و سقف آن از ناب ترین نمونه‌‌های موجود جهان است.

در این غار، سنگ‌‌های تزئینی با اشکال متنوع مانند عقاب، لاک پشت، گوزن، انسان، کبوتر و تندیس‌های عظیم ‌الجثه بلورین ایجاد شده است که بیشتر از جنس آهک است.

وجود دریاچه در بخش انتهایی و زیردست غار که دیواره، سقف و پیکره‌‌های اسرار آمیز آن را سنگ‌‌های عجیب محاصره کرده، زیبایی زاید الوصفی به این غار داده ‌است. 600 متر از این دریاچه شناسایی شده و وسعت آن بیش از 3 هزار متر تخمین زده می‌‌شود.

تهویه ‌طبیعی هوای درونی غار در فصول تابستان و زمستان یکی دیگر از عجایب این غار شگفت انگیزاست، در تابستان خنک و در زمستان گرم است و هیچ گاه در این مجموعه بازدید کنندگان با کمبود اکسیژن روبرو نمی ‌شوند.

تالارهای عروس، گل کلمی، آبشارگلی، فرسنگ و هیولا از جمله بخش‌های دیدنی این غار نادر و عجیب است.

غار یخ مراد

غار یخ مراد در نزدیکی روستای آزادبر و روستای کهنه ده در منطقه گچسر قرار دارد

غار یخ مراد

مسر منتهی به غار یخ مراد - گچسر - جاده چالوس

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار در ۶۵ کیلومتری شهر تهران و در مسیر جاده تهران - چالوس در منطقه گچسر و در جایی مصفا به نام آزادبر، قرار گرفته است.

روستای کهنه ده دارای سابقه‌ای دیرینه بوده و بر اثر سیل‌های متعدد بارها ویران و بارها تخلیه و مجدداً توسط ساکنین روستا از نو آباد شده است، بدین جهت به کهنه ده شهرت دارد.

غار یخ مراد که یکی از جاذبه‌های گردشگری و دیدنی این روستا به شمار می‌رود، در دامنه شمالی دره‌ای عمیق و منتهی به روستای آزادبر واقع شده که دهانه آن حدود 2500 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و طول غار از ابتدا تا انتهای آن در هاله ای از ابهام است و گفته می‌شود که به علت وجود حفره های متعدد در آن، کسی تا کنون به انتهای غار دست نیافته است.

به گفته اهالی روستای کهنه ده، در گذشته بیماران با خوردن یخ غار که بطور دائمی و در حوض انتهای غار قرار دارد و در هیچ فصل از سال ذوب نمی‌شود، بهبود یافته و به این دلیل به غار یخ مراد شهرت یافته است.

مناسب‌ترین زمان برای دیدار از این غار در اسفند و فروردین ماه، بخصوص در فصل بهار است زیرا در این فصل آب‌های ناشی از بارندگی قطره قطره در داخل غار تبدیل به قندیل‌های بسیار دیدنی و زیبا می‌شود و همچنین در محوطه بیرون غار منظره گیاهان معطر کوهستانی برای هر بازدید کننده، تماشایی و فرح انگیز می‌باشد.

دریچه ورودی این غار در ارتفاعات کوه‌های منطقه واقع شده‌است و مسیر غار عموماً شیب دار و رو به پایین می‌باشد که نهایتاً با رسیدن به اعماق کوه، چشمه‌های یخ زده در کف زمین و استالاکتیت‌های اسفنجی غار نمایان می‌شود.

دهانه غار 3 متر پهنا و 8 متر ارتفاع دارد. در ماه‌های اسفند و فروردین، قندیل‌های بسیار زیبای غار در بهترین وضعیت به سر می‌برند.

یخ مراد با قندیل‌های یخی زیبایش مشهور است که تا اواسط خردادماه عمر می‌کنند. برودت غار به اندازه ای است که تا خرداد ماه نیز می‌توان قندیل‌های یخ را در آن دید.

یخ مراد 3 تالار اصلی، یک برکه یخی و یک آبشار یخی دارد. بهترین فصل دیدن آن اسفند و فروردین است که قندیل‌ها به زیباترین شکل خود رسیده‌اند.

برای رسیدن به غار یخ مراد باید جاده چالوس را پیش بگیرید در کیلومتر 60 جاده پس از روستای نسا در سمت چپ جاده پلی وجود دارد که به جاده‌ای خاکی می‌رسد.

پس از طی 12 کیلومتر در این جاده به یک دو راهی می‌رسید. سمت چپ به طرف روستای آزادبر و سمت راست به طرف دهانه غار می‌رسد. با یک ساعت پیاده روی از این دوراهی و عبور از روی پلی سیمانی که بر روی رودخانه آزادبر احداث شده است می‌توان به مدخل غار رسید.

در مدخل غار، سنگ بزرگی قرار دارد که برای ورود به غار باید آن را دور زد. سپس به تالاری می‌رسد که 3 راه از آن منشعب می‌شود.

راه اول در سمت راست پس از حدود 20 متر به انتها می‌‌رسد. راه میانی پس از 50 متر به لبه پرتگاهی می‌رسد که برای داخل شدن به آن باید از وسایل فنی کوهنوردی استفاده کرد. راه سوم یا راهروی دست چپ که شاخه اصلی غار است، زیباترین قندیل‌ها را در ماه‌های سرد سال دارد.

پس از طی حدود 15 متر راه سرازیر و لغزنده به شکافی به طول دو متر و عرض یک متر می‌رسد که زیر آن پرتگاه عمیقی وجود دارد که با ورقه‌ای آهنی پلی روی این شکاف ایجاد شده است.

تالار دوم غار در ادامه راهرو قرار دارد. این تالار دو برابر تالار اول است، تالار سوم کمی بزرگ‌تر از تالار دوم ولی بسیار مرتفع‌تر است. در پرتگاهی در انتهای این تالار برکه‌ای یخی و آبشاری از یخ وجود دارد.

غار دارای بادگیر و هواکش‌های مخفی بی‌شماری است که هوای خارج با شدت از آنها داخل غار می شود و بدین سبب هوای آن فوق العاده سرد بوده و همین امر باعث می‌گردد که آبهای موجود در غار به حال انجماد درآمده و تشکیل توده های بزرگ یخ و مخزن‌های وسیع یخی را که قشر بعضی از آنها به 5/1 متر می رسد، بدهند.

یخبندان غار از اسفنذ ماه آغاز و تقریبا تا اواسط بهار سال بعد ادامه دارد و سپس در طول تابستان و پاییز به علت خشکی هوا و عدم جریان آب، یخها شروع به ذوب شدن کرده و روبه کاهش می رود.

غار یخ مراد یکی از پر پیچ و خم ترین غارهایی است که نظیر آن به ندرت دیده شده و از این رو بازدید تمام نقاط آن مستلزم وقت کافی، حوصله و دقت فراوان و در دست داشتن کروکی دقیق و کامل است.

این غار از حیث تزیینات آهکی قابل ملاحظه نیست و جز در چند بخش کوچک چیزی به چشم نمی‌خورد. ولی استالاکتیت‌های اسفنجی الوان طبقه زیرزمینی و نیز چند قسمت دیگر آن جالب است.

غار یخ مراد در بخشی چهار طبقه بوده و در یک امتداد عمودی به عمق 30 متر، به طور منطبق روی هم قرار گرفته است و جزو معدود غارهای منطبق ایران است.

این غار متعلق به دوره دوم زمین شناسی (مزو زوییک) یا میا ن زیست می‌باشد که از عمر آن ۷۰ تا ۲۳۰ میلیون سال می‌گذرد.

معماری غار بدین گونه است که دمای طاق با دمای کف غار ناهمسان می‌باشد. این غار دارای تونل ها، دهلیزها، حفره ها و چاه‌های گوناگون بوده و بیشتر کف و دیواره و طاق از یخ پوشیده شده است.

غار بورنیک

غار بورنیک در انتهای دره طولانی و وسیع هرانده و در نزدیکی روستایی به همین نام قرار دارد

غار بورنیک

مسیر منتهی به غار بور نیک - فیروز کوه

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار در استان تهران، در 120 کیلومتری شرق شهر تهران و 12 کیلومتری جنوب غربی شهر فیروزکوه و 6 کیلومتری حاشیه جنوبی روستای هرانده قرار دارد.

نام غار از دو کلمه بور و نیک تشکیل شده است. بور تغییر یافته کلمه بار جهت سهولت تلفظ در اضافه شدن به کلمه نیک است. بار به معنای ساحل، کنار و جای امن است. بورنیک یا بار نیک یعنی محل امن خوب که اسم پرمعنایی برای غار به علت موقعیت خاص قرارگیری آن است.

این غار محل امنی برای زندگی و پناه گرفتن بوده است. دهانه غار از دید نهان و به رودخانه نزدیک است. به همین خاطر غار محل امنی برای سکونت در مواقع خطر و زندگی در دوره غار نشینی بوده است.

دهانه غار به ابعاد ۱۰ در ۱۵ متر و بلندی ۶ متر در ارتفاع ۱۹۵۰ متری سطح دریا قرار دارد. غار از 3 تالار عظیم تاقدیسی تشکیل شده که در سقف هر کدام، شکاف (گسل) اولیه غار بخوبی نمایان است.

تالار نخست یا تالار بیرونی محوطه بزرگی و با سنگچین کردن کف شیب دار در گذشته، دو ایوان که با یکدیگر ۲ متر اختلاف ارتفاع دارند بوجود آمده است.

این تالار سکونتگاه اصلی غار بوده و وجود آثاری مانند سفال‌های شکسته از دوره های تاریخی مختلف در آن، نشان دهنده آن است که از مراکز اصلی زیست انسانهای غارنشین به بعد بوده است.

در گوشه راست تالار دیوار دروازه دار سنگچین شده ای جلو یک دهلیز ساخته شده و احتمالا محل نگهداری احشام بوده است. در گوشه چپ تالار ، دهانه ای بعرض ۸ متر و بلندی ۱۰ متر ورودی تالار دوم یا تالار اصلی غار است.

تالار دوم یا تالار اصلی غار با شیب تندی به سمت پایین می رود. این تالار دارای یک دالان نسبتا طولانی در انتها و دالان دیگری بسوی تالار سوم است. در ابتدا و سمت چپ تالار نیز راهرویی رابط این تالار و تالار سوم غار است.

در انتهای تالار یک چاه به عمق ۵ متر و یک دهلیز به طول ۶ متر وجود دارد. دیواره های دالان یاد شده از چکنده های گل کلمی و نخودی سفید و صورتی رنگ پوشیده شده است. دالان دیگری که ابتدای تالارهای دوم و سوم غار را به هم متصل می‌کند ۱۰ متر پهنا و ۴ متر بلندی دارد.

تالار سوم غار از ابتدا تا انتها شیب تند سنگلاخی و لغزنده ای دارد . انتهای آن دهلیزی دارد که پس از ۸ متر به تالاری پر از پرتگاه ختم می شود. عمق بعضی پرتگاه ها ۲۰ متر است و این بخش غار از سنگهای ستونی و چکنده های مخروطی و کف آن از چکیده‌ها پوشیده شده است.

عمیق ترین سطح غار در تالار سوم و مقابل دهلیز رابط پایینی بین دو تالار، حدود ۶۰ متر پایین تر از سطح دهانه غار واقع است. طول شعبه اصلی غار حدود ۵۰۰ متر است.

آشنایی با غار بره زرد

غار بره زرد در ۴۵ کیلومتری جاده ایلام به دره شهر و در ارتفاع ۳۰۰۰ متری از سطح دریا در دل کوه سیوان قرار دارد

غار بره زرد

غار بره زرد - دره شهر - ایلام

• 
• 
• 
• 
  

این غار یکی از جاذبه‌های توریستی و طبیعی استان ایلام است که در مسیر جاده ایلام به دره شهر در امتداد جاده قرار گرفته است.

 

غار بره زرد در ارتفاعات سیوان کوه قرار دارد و یک حوضچه آبی، پرده‌های سنگی، صدها ستون و مجسمه استالاکتیتی و استالاگمیتی دارد.

تالارها، چاه‌ها، دهلیزها و دالان‌های متعدی از لحظه ورود به غار تا عمق 350متری نظر هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند.

سردی هوای داخل غار موجب شده است که در طول سال هیچ نوع جانوری در آن زندگی نکند. ارتفاع بعضی از تالارهای داخل غار به 12 متر می‌رسد.

دهانه ورودی غار آنقدر تنگ است که فقط یک نفر بصورت سینه‌خیز می‌تواند عبور کند.

برای رسیدن به این غار باید یا از طریق جاده خاکی مله پنجاب به باریکاب عزیمت کرد و یا از مسیر جاده ایلام - دره شهر به آن جا رف

آشنایی با غار کرفتو

غار کرفتو در دل صخره‌های مرتفع و در 67 کیلومتری شمال غرب شهر دیواندره و با فاصله تفریبی 70 کیلومتری شرق شهر سقز در نزدیکی روستای یوزش‌باش کندی واقع شده است

غار کرفتو

غار کرفتو - دیواندره - کردستان

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
  

 

غار کرفتو از آثار تاریخی، جاذبه‌های گردشگری و شگفت‌انگیز استان کردستان است که به عقیده مورخان و باستان‌شناسان تاریخ آن به دوران سوم زمین‌شناسی بازمی‌گردد.

 

کتیبه‌ای یونانی بر سر در یکی از اتاق‌های طبقه سوم این غار وجود دارد که از این غار به عنوان معبد هراکلس نام برده شده‌است.

در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاق‌ها و راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاق‌ها با هم مرتبط باشند. نورگیرهایی به سمت بیرون تعبیه شده‌اند و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاق‌ها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شده‌است.

با توجه به پژوهشهای به عمل آمده، در دوران میان‌زیستی کرفتو در زیر آب بوده و در اواخر این دوره ارتفاعات آن از آب خارج شده‌است.

غار کرفتو از غارهای آهکی و طبیعی است که در ادوار مختلف تغییرات و دگرگونی‌های عمده و دخل و تصرفات بسیار در آن به وجود آمده‌است.

طول غار حدود ۷۵۰ متر است و راه‌های فرعی متعددی از آن منشعب می‌شود. غار 4 طبقه دارد و حجاران هنرمند، به زیبایی فضاهایی را در مدخل‌های غار تراشیده و اتاق‌ها، راهرو و دالانهای متعددی را به وجود آورده‌اند.

این غار در سال ۱۳۷۹ گمانه زنی شد و با بررسی‌های باستان‌شناختی در محوطه بیرون و داخل غار آثاری از دوران‌های مختلف به دست آمد. کشف تراشه‌ای سنگی در طبقه چهارم و محوطه بیرون غار می‌تواند نشانه‌ای از استفاده انسان‌ها در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد.

همچنین نمونه سفال‌ها و اشیای به دست آمده، ادامه سکونت انسان را در طول دوران تاریخی اشکانی و ساسانی و دوران اسالمی یعنی سده‌های ششم تا هشتم ه. ق مسجل می‌سازد.

این غار از لحاظ بافت ساختمانی بی نظیر است به گونه ای که ارتفاع دهانه ورودی غار از سر تپه به بیش از 25 متر می‌رسد که در گذشته راهی بس دشوار و مشکل برای ورود به درون آن بوده ولی در طول 10 سال گذشته و به وسیله چوب و آهن پلکان‌هایی برای ورود به آن طراحی و نصب شده است.

به دلیل ریزش‌هایی که در اثر گذشت زمان در صخره های بیرونی در پیرامون دهانه ورودی در مجموعه معماری صخره ای ایجاد شده است، تعداد اطاق‌ها و راهروهای موجود در کلیه طبقات به روشنی قابل تشخیص نیست.

روی دیوار برخی از اطاق های طبقات غار و راهروهای عبوری آنها نقوشی به صورت خلاصه شده از جانوران و گیاهان وجود دارد
زیباترین بخش معماری غار، طبقه سوم آن است که علاوه بر دقت در تراشیدن و کندن اتاق‌ها، فرم خاص سقف‌ها به شیوه کمانی و ایجاد درگاه‌ها و پله‌های آستانه آن در پنجره‌ها و نورگیرهای اتاق ها از نظر تزئینات به کار رفته از اهمیت خاصی برخوردار است.

روی سر در ورودی یکی از اطاق های طبقه سوم این غار کتبه‌ای یونانی وجود دارد و جمله «این خانه هراکلس است، هر کس در آن وارد شود در امان است» سر در آن حک شده است. وجود این کتیبه سبب شده تا برخی بر این عقیده باشند که احتمالا این غار مدتی به صورت موقت مورد سکونت سلوکیان قرار گرفته است.

ستون فقرات غار قریب به 750 متر طول دارد که در این مسیر پر پیچ و خم دهانه‌ها و دالان‌های گوناگونی منشعب می‌شود و به همین دلیل تاکنون کسی قادر به شناسایی تمامی این مسیرها و تهیه نقشه کامل از آن نبوده است.

غار کرفتو در سـیـنه یک رشـتـه کـوه آهـکـی در شـمال دره‌ای عـمـیـق قـرار گـرفـته که آثار مـتعـددی از پـناه‌گاه‌ها، دخـمـه‌ها و حـفـره‌هایـی نیز در کـنار غار اصـلـی دیـده مـی‌شـود.

مـوقـعـیـت غار به گـونه‌ای است که به طـور کـلـی بادگـیـر نبوده و در زمـسـتان دامـنـه جـنـوبـی را نـمـی‌پـوشـانـد، در حـالـی که 500 مـتـر دورتـر و در جـنـوب‌خاوری، غار بادگـیـر بـوده و بـرف آن را کاملا مـی‌پـوشـانـد. به همین دلیل است که در زمـسـتان‌ها و هـنگام سـرما درون غار گـرم و در تابـسـتان به لحاظ کـوران باد غار خـنک می‌باشـد.

غار کرفتو در سال 1818 توسط سر رابرت کرپورتر بازدید و کتیبه آن خوانده شد. در سال 1838 هنری اولینسون از غار بازدید کرد و آن چه را که به وسیله کرپورتر از کتیبه خوانده شده بود، اصلاح کرد. در سال 1963، سر اورل اشتین همراه با دستیار هنری‌اش ایوب‌خان نقشه اتاق‌های حجاری شده، راهروها و دهلیزهای طبیعی را تهیه کردند که البته اکنون با توجه به این که خاکبرداری و پاک‌سازی راهروها و دهلیزها به طور کامل انجام گرفته، نقشه اشتین کامل نیست.

غار باستانی و زیبای کرفتو به سبب داشتن معماری منحصر به فرد و بی‌نظیر صخره‌ای همیشه مورد توجه بوده و با شماره 330 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

غار کرفتو بزرگترین غار باستانی ایران است که بخش هایی از آن دست کن است. این غار محصول مشترک انسان و طبیعت است و یکی از غارهای صخره‌ای دیدنی و منحصر بفرد است.

این غار در ارتفاعی بیش از 100 متر از سطح زمین قرار دارد که برای رسیدن به آن باید بیش از 180 پله را طی کرد. دالان طبیعی غار بیش از 600 متر است که ارتفاع سقف آن از 1 تا 12 متر متفاوت است.

بر دیواره عمودی طبقات مختلف غار آثار متعددی از گوزن مارال، سوارکار با اسب، حیواناتی ناشناس و... وجود دارد که به سختی قابل مشاهده‌اند.

در میان نقش های قابل مشاهده، نقش‌های گوزن‌های مارال که تعداد آنها در طبقه دوم به چهار مورد می‌رسد از همه قدیمی‌ترند.

آشنایی با غار علیصدر

غار علیصدر یکی از بی‌نظیرترین و خوش منظره‌ترین غارهای طبیعی قابل قایقرانی جهان است که در روستای علیصدر از توابع بخش گل تپه شهرستان کبودرآهنگ و 75 کیلومتری شمال غربی شهر همدان قرار دارد

غار علیصدر

غار علیصدر - همدان

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار در کوه نه چندان مرتفع ساری قیه (صخره زرد) ایجاد شده که در قسمت جنوب روستای علیصدر و چسبیده به آن قرار گرفته است.

 

در این کوه دو غار دیگر به نام‌های سراب و سوباشی وجود دارد که به ترتیب 7 و 11 کیلومتر با غارعلیصدر فاصله دارند و چنانکه در منابع جغرافیایی آمده آب غار علیصدر از غار سراب سرچشمه می‌گیرد.

گفته می شود که نام اصلی این غار، علی سرد یا علی سد بوده که به تدریج اصطلاحا به علیصدر معروف شده است. در فرهنگ جغرافیایی ایران و فرهنگ دهخدا، به نام علی سرد آمده ولی هر دو این منابع نام اصلی آن را علی سد ذکر کرده‌اند.

آنچه مسلم است، تا این تاریخ در هیچ نوع مدرک تاریخی نامی به عنوان علیصدر ذکر نشده با این وجود خود اهالی نیز آن را علیصدر می‌نامند.

مردم روستای علیصدر و روستاهای اطراف از قدیم این غار را می شناختند و از آب آن نیز بهره می بردند؛ ولی شناسایی مفصل و معرفی آن به حدود 15 سال پیش از انقلاب بر می‌گردد.

در بدو ورود شاهد رسوبات کربنات کلسیم در سقف و دیواره‌های محدوده وسیعی از غار هستیم، این رسوبات گویای این هستند که در گذشته در این محدوده نیز آب وجود داشته است. ارتفاع فعلی آب درون غار در حدود 50 متر پایین تر از این محدوده است.

ارتفاع آب غار در قسمتهای مختلف آن از صفر تا 14 متر در نوسان است. تمامی کانال‌های غار هنوز کشف نشده اما در برخی از کانال‌های غار 10 الی11 کیلومتر پیشروی شده است؛ به طور رسمی در حال حاضر 2100 متر از طول غار شناسایی شده که ارتفاعی بین 1 تا 35 متر، عرض 2 تا 15 متر و عمق 1 تا 17 متر دارد.

برای بازدید از غار پس از طی مسیر قابل قایقرانی، مسیر نسبتا طولانی در خشکی طی می‌شود و پس از آن دوباره گردش با قایق ادامه می‌یابد. از 14 کیلومتر مسیر کشف شده، 4 کیلومتر از معابر که با پرژکتور نور پردازی شده اند مورد بازدید قرار می‌گیرند.

محوطه اصلی غار از تعداد زیادی تالار بزرگ و کوچک و پیچ در پیچ تشکیل شده است که به وسیله دهلیزها و دالان‌های مشبک با یکدیگر مرتبط می‌شوند و برخی از آنها وسعتی بیش از چند صد متر مربع دارند.

سقف غار (که در برخی قسمت ها تا 10 متر از سطح آب ارتفاع دارد) پوشیده از رسوبات کربنات کلسیم خالص و مخلوط با عناصر شیمیایی دیگر است. این رسوبات به صورت‌های مختلف استالاگمیت‌هایی با فرم‌های جذاب ایجاد کرده‌اند و در کف غار و در جاهایی که آب وجود ندارد نیز استالاگمیت ها منظره زیبایی بوجود آورده اند.

منشا آب غار چشمه های زیرزمینی و علاوه بر آن، ریزش‌های جوی است که به صورت قطرات آب از دیواره‌ها و سقف غار به درون آب می‌ریزد.

در کل این غار عظیم از طریق فرسایش و ایجاد حفره های ریز در توده سنگ های آهکی و به هم پیوستن تدریجی این حفره‌ها در طی سالیان طولانی ایجاد شده است.

بر اساس رده بندی حرارتی، آب غار جزو آب‌های سرد (حدودا 12 درجه) محسوب می‌شود. همچنین فاقد بو و مزه خاص است، رنگ آن آبی کم رنگ و بسیار زلال است به طوری که حتی در نقاطی با عمق 5 متر بستر آن در نور معمولی و با چشم غیر مسلح به خوبی قابل رویت است.

هوای داخل غار سبک، تمیز، عاری از گرد و غبار و کاملا ساکن است به طوری که چنانچه شمعی در آن روشن کنند هیچ گونه حرکتی در شعله شمع دیده نمی‌شود.

با پخش خبر شناسایی این پدیده کم نظیر، علاقمند شدن محققان و طبیعت دوستان و آغاز بازدید عمومی در سال 1354، غار علیصدر تبدیل به یکی از پرجاذبه‌ترین مکان‌های سیاحتی استان همدان و ایران شد و نمونه‌ای مشابه غار مولیس فرانسه و شوالیه و بوکان استرالیا به شمار می‌آید.

هم اکنون با توجه به استفاده از روشنایی برق و قایق های پایی چهار نفره و سهولت بازدید از نقاط مختلف غار و همچنین ایجاد تسهیلات رفاهی جانبی؛ سالانه حدود 800 هزار نفر از ایران و اقصی نقاط جهان از این غار بازدید می‌کنند.

آشنایی با غار کتله‌خور

غار کتله‌خور که در گویش محلی، مردم منطقه به آن کتل کوتول می‌گویند، غاری است خشکی - آبی، واقع در استان زنجان

غار کتله خور

غار کتله خور - زنجان

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار در 7 کیلومتری شهر گرماب و نزدیکی شهرستان خدابنده و در ۸۰ کیلومتری جنوب قیدار، 165 کیلومتری زنجان، ۱۷۳ کیلومتری شمال همدان و ۴۱۰ کیلومتری تهران قرار دارد.

 

غار عظیم و زیبای کتله خور از طریق جاده آسفالته زنجان- سلطانیه، خدابنده-گرماب و از طریق جاده زنجان- بیجار- گرماب و همچنین از طریق جاده همدان- کبودر آهنگ قابل دسترسی است.

کتله خور بر اساس برسیهای انجام گرفته معانی مختلفی مثل: تپه خورشید، روستای بدون خورشید و غیره که مناسبترین معنی بدست آمده یک کاربرد ترکی بوده که کتله به معنی پستی و بلندی و ناهمواری های داخل غار و خور به معنی راحتی و آسانی است که به صورت کلی به معنی پستی و بلندی‌های راحت و دنج می‌باشد.

غار کتله‌خور، غاری است آهکی که در برخی نقاط آن گل‌رس و خاکهای حاوی اکسیدآهن قابل مشاهده‌است. این غار از نظر سنی تقریباً هم‌سن غار علیصدر همدان است.

نکته جالب توجه در رابطه با غار کتله‌خور این است که شواهد و بررسی‌های انجام شده مؤید این موضوع است که این غار در نهایت به غار علیصدر در همدان متصل می‌شود.

همچنین یکی دیگر از عجایب و زیبایی‌های این غار تعدد طبقات آن است که اینگونه غارها در جهان بسیار کم‌نظیر هستند. گمان می‌رود که این غار دارای ۷ طبقه باشد که البته تاکنون تنها ۳ طبقه آن کشف شده است.

این غار به 3 بخش فرهنگی، تفریحی و ورزشی تقسیم شده‌است. بخش ورزشی آن که مورد استفاده غارنوردان و صخره‌نوردان قرار می‌گیرد حدود ۴ کیلومتر است و هنوز انتهای آن کشف نشده‌است.

بخش تفریحی غار که جهت بازدید عموم مورد استفاده قرار می‌گیرد حدود ۲ کیلومتر مسیر مستقیم است. بخش فرهنگی غار نیز در بخش جنوبی آن قرار دارد و قسمت اصلی آن دالانی است طبیعی که جهت برگزاری مراسم مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرد. البته این دالان هیچگونه راه خروجی به بیرون نداشته و راه خروجی آن به صورت مصنوعی کنده شده اما خود دالان تماماً طبیعی ‌است.

طبق نظریه‌های علمی و نقشه‌های زمین شناسی غار کتله خور در دل کوه ساقیزلو در آهک‌های الیگومیوسن مربوط به دوران سوم زمین شناسی بوجود آمده و تقریبا حدود 30 میلیون سال می‌تواند قدمت داشته باشد.

سال پیدایش این غار برای اولین بار توسط انسان معلوم نمی‌باشد ولی مردمان شهر گرماب از سال پیدایش در این غار رفت و آمد داشته‌اند.

دهانه ورودی غار کتله خور به صورت طاق مثلثی شکل به قطر 70 سانتیمتر است که تنها راه دسترسی به داخل غار بوده و سیلاب یا رودخانه کوچکی که از جلوی ورودی غار رد می شده باعث شده بودکه دهانه این غار کمی بالاتر و در دامنه کوه قرار بگیرد.

تشکیل غار برای اولین بار بر اثر نفوذ آب اسید دار و انحلال توده های آهک ایجاد شده که رگه‌های سفید رنگ کف همین آب در دیواره‌های طبقه اول که در بعضی قسمتها به صورت چند خط سفید بوده و نشان دهنده دفعات تخلیه آب به طبقات پائین می باشد.

این غار به صورت 3 طبقه خشک و طبقه چهارم به بعد مسیرهائی نیز به صورت آب بوده و زمین شناسان احتمال تشکیل چهار طبقه دیگر را تا سفره آب زیر زمینی نیز داده اند.

در سال 2003 میلادی حدود 30 کیلومتر از مسیرهای متعدد غار توسط زمین شناسان آلمانی و سوئیسی نقسه‌برداری شد و از سال 72 تقریبا 2/5 کیلومتر آن بهصورت رفت و برگشت آماده بازدید شده است.

ورودی این غار تا سه راهی اول مسیر به حالت سینه خیز بوده و تمامی سقف و قسمتهایی از کف غار دستکاری گردیده که رفته رفته دستکاری داخل غار کم شده و به صورت طبیعی با نورپردازیهای انجام گرفته قابل بازدید می باشد.

این غار از لحاظ وسعت، دومین غار جهان و از لحاظ زیبائی اولین غار جهان شناخته شده است.گشت و گذار و دیدن پدیده‌های داخل غار اعم از دهلیزها و گذرگاه‌ها و وجود ستون‌های عظیم و وجود استاتگیت‌ها (چکنده‌ها) و استلاگمیته (چکیده‌ها) به رنگهای مختلف و تعدادی قندیل‌های تو خالی و نیسانی که جزء کمیاب‌ترین قندیل‌ها است، آن را در زمره منحصر به فردترین غارهای جهان قرار داده است.

در سقف و کف غار قندیلهای زیبائی به اشکال مختلف مثل شیر خوابیده، پنجه شیر، پای فیل، لباس عروس، قلع شمع، سگ شکاری، دست شیطان، نخل سوخته، مریم مقدس، دوجادوگر، سفره عقد و عروس و داماد وجود دارد که چشم هر بیننده ای را خیره می کند.

همچنین فسیلهایی نیز در داخل غار پیدا شده که چند مورد آن اسکلت جانوران امروزی نبوده و متعلق به دوره‌های قبل می‌باشد که تشخیص کامل آن مستلزم بررسیهای لازم است.

تنها موجود زنده داخل غار به علت نبود تغذیه و نور کافی فقط خفاش است. آب و هوای داخل غار در قسمتهای مختلف متفاوت است. مثلا در ورودی به دلیل چرخش هوا تا 4000 متری به صورت تقریبا خنک بوده و از 11 درجه شروع و در قسمتهای جلوتر رطوبت به حدود 90 درصد می‌رسد.

کلیه قندیلهای غار در چند نوع بوده که بخشی به صورت گل کلمی می‌باشد. کلیه قندیل‌های داخل غار حاصل رسوبات آهکی است که در مرحله اول از برخورد آب اسیددار با آهک به حالت بی کربنات محلول بوده و بعد از گذشتن از لابه لای سنگها و طی کردن مسیرهای طولانی در سقف غار قرار می‌گیرند.

آشنایی با غار امجک

غار امجک در ارتفاعات کوه امجک و در فاصله 63 کیلومتری شمال غربی تفرش در استان مرکزی قرار دارد

غار امجک

غار امجک - استان مرکزی

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

 

در زیر این کوه چشمه‌ای قرار دارد که از سقف کوه می‌چکد و به دلیل اینکه جنس سنگ آهکی می‌باشد بر اثر گذشت زمان دو استلاکمیت (قندیل) به وجود آمده که از سقف کوه آویزان است.

غار امجک در ارتفاع 1900 متری از سطح دریا بر فراز دره سلطان امجک قرار گرفته است. ورودی آن دیواره‌ای به طول 12 متر دارد که برای ورود به آن باید به کمک ابزار از این دیواره گذشت.

در آنجا نردبانی به طول ده متر ساخته شده و پس از فرود منطقه استلاگیت‌ها و استلاکمیت‌ها قرار دارد که به علت اینکه تاکنون کسی به آن دسترسی پیدا نکرده بکر و دست نخورده باقی مانده و پایین‌تر از آن دهلیزی با حوض پر آب دیده می‌شود.

2 دیواره به ارتفاع 7 متر و دیگری به ارتفاع 2 متر در مسیر غار نوردان قرار دارد و در انتهای راهروئی با مجموعه بسیار زیبایی از گل‌فشنگ‌های سقف و دیوار، غارنوردان را به انتهای غار که زیستگاه خفاشان است هدایت می‌کند.

امجک در زبان ترکی یعنی پستان و وجه تسمیه آن از این قرار است غار امجک در ارتفاعات کوه امجک قرار دارد. در زیر این کوه چشمه‌ای قرار دارد که از سقف کوه می‌چکد و به دلیل اینکه جنس سنگ آهکی می‌باشد بر اثر گذشت زمان دو استلاکمیت (قندیل) به وجود آمده که از سقف کوه آویزان است و مانند پستان می‌باشد که نام آن کوه را به واسطه این دو قندیل نامگذاری کرده اند.

آشنایی با غار شیرآباد یا دیو سفید

غار شیرآباد یا دیو سفید در 55 کیلومتری شرق گرگان، در حد فاصل شهرهای علی آباد کتول و آزادشهر قرار دارد

غار شیرآباد یا دیو سفید

غار شیرآباد - علی آباد کتول - آزادشهر - گرگان

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار، 20 کیلومتر از روستای شیرآباد فاصله دارد و برای رسیدن به آن کافیست از مسیر خان ببین به روستای شیرآباد 5 کیلومتر را به سمت جنوب بروید.

غار شیرآباد، غاری طبیعی از نوع آبی و رودخانه‌ای است که بشر در ساخت آن نقشی نداشته است. طول آن به حدود 235 متر می‌رسد و قطر دهانه آن 9-15 متر اندازه گیری شده است. میانگین عرض دالان غار نیز حدود 2 تا 3 متر است. غار در ارتفاع 310 متری از سطح دریای آزاد واقع شده است.

در کف غار دیو سپید آب سردی جاری است که حدود 10-11 درجه سانتیگراد دما دارد. این آب به رودخانه شیرآباد در دامنه پائین غار می‌ریزد و در ادامه مسیر خود، به هفت آبشار جنگلی می‌پیوندند.

رطوبت و دمای مناسب این غار، آن را تبدیل به زیستگاه مناسبی برای بعضی از گونه‌ها مثل سمندر کور غارزی گرگانی کرده که فقط در این غار و غارهای اطراف زندگی می‌کند.

هرچه در غار به جلو می‌روید عمق آب بیشتر می‌شود. نفس کشیدن در غار به دلیل پخش شدن گاز گوگرد کمی مشکل است، کمی که جلوتر می‌روید سمندرهای غارزی گرگانی را در این غار مشاهده می‌کنید که می‌گویند بزرگترین سمندر‌های آبی جهان هستند.

بیشترین بخش غار تاریک است و در انتهای آن چشمه‌ای دیده می شود که ظاهرا منشأ ایجاد غار در طول قرن‌های گذشته بوده است. به دلیل ویژگی‌های ساختمانی و جنس زمین، حرکت آب باعث تشکیل استخر، استالاکتیت، بستر گلی و چسبنده و پدیده‌های مختلف در طول مسیر شده است.

انعکاس صداى حرکت آب در مسیر تبدیل به زمزمه و صداهایى درغار شده که این مسأله شایعات مختلفى را درباره غار بین اهالى رواج داده است.

غار شیرآباد (دیو سپید) از نظر درجه سختی برای غارنوردان، غار ساده ای است که دسترسی به آن ساده بوده و غارنوردی در آن نیاز به ابزارهای حرفه ای ندارد.

این امر به معنای آن نیست که می‌توانید بی گدار و تنها به آب بزنید یا با یک گروه نابلد راهی این غار شوید و گروه بلد و آشنا به غارنوردی نیاز است.

غار دیو سپید هم مثل هر غار دیگری خطرات خودش را دارد و برای بازدید از آن باید با یک تیم باتجربه همراه شد.

با ورود به غار، تاریکی مطلق و انعکاس صدای حرکت آب در غار، افسانه قدیمی دیو سفید در شاهنامه ‌را دامن می‌زند.

غار شگفت یزدان

غار شگفت یزدان در نزدیکی روستای هفتهر در کوه بلندی به نام شگفت، در 70 کیلومتری اردکان در استان یزد قرار دارد

غار شگفت

غار شگفت - اردکان - یزد

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار از 3 حوضچه تشکیل شده و آب‌هایی که از سقف می‌چکیده در آنها جمع می‌شده است.

 

غار شگفت یزدان به علت صعب‌العبور بودن مسیر آن، در اوایل ورود مسلمانان به ایران، زرتشتیان برای اینکه آتش مقدسشان حفظ شود آن را به این غار منتقل کردند و مدت ۳۰ سال در آنجا از آن نگهداری می‌کردند.

این غار باستانی در نزدیکی عقدا قرار دارد و از غارهای مقدس زرتشتیان است. هر سال تعدادی از زرتشتیان کشور هند نیز به این محل می‌آیند و شبی را در این غار به سر می‌برند.

راه ورودی غار شگفت یزدان بسیار دشوار است، اما در داخل غار محوطه وسیعی است که گنجایش هزاران نفر را دارد.

چندین حوض کوچک و بزرگ و آثاری از ساختمان در آن دیده می‌شود. در غار خاکستر زیادی به چشم می‌خورد و نشان دهنده آن است که سال‌های متمادی آتش مقدس را در این غار محافظت می‌کردند.

غار شگفت یزدان در قرن نهم هجری بیش از 30 سال محل نگهداری آتش آتشکده کاریان بوده است.

غاری که یکی از نمادهای دین زرتشت در آن حفظ شده است، نمادی که همچون نور، پرستش سوی زرتشتیان است و زرتشتیان برای نیایش خداوند یکتا رو به سوی آن می‌ایستادند.

آشنایی با غار یکه چاه

غار یکه چاه در استان مرکزی و در کوه‌های جنوب شرقی شهرستان محلات، در مجاورت روستایی به همین نام قرار دارد

نمایی زیبا از حفره‌ای در غار یکه چاه

غار یکه چاه - روستای یکه چاه - بخش مرکزی باقراباد - محلات - استان مرکزی

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار از جمله غار‌های طبیعی بوده و دارای محوطه وسیعی است که از دو قسمت تشکیل شده و با حفره‌ای به یکدیگر متصل می‌شوند.

غار یکه چاه دارای ستون‌های آهکی، استالاگمیت و استالاکتیت فراوانی است که منظره زیبایی به آن بخشیده‌اند.

  محوطه تاریخی و باستانی خورهه / جاذبه‌های گردشگری محلات / پل تاریخی باقرآباد محلات / آتشکده آتشکوه محلات

غار یکه چاه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد تا سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان محلات، بخش مرکزی، دهستان باقرآباد، روستای یکه چاه واقع شده است.

غار یکه چاه در سال ۱۳۸۷ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۲۳۸۰۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آشنایی با غار سنگ‌تراشان

غار سنگ‌تراشان که به غار سنگ شکن نیز معروف است، در 3 کیلومتری جنوب شهر جهرم در استان فارس قرار دارد

نمایی داخلی از غار سنگ‌تراشان (بزرگ‌ترین غار دست‌کن دنیا)

غار سنگ‌تراشان - جهرم - فارس

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار دست‌کن که قدمتش به طور دقیق مشخص نیست، به دست سنگ‌تراشان در دل کوه بوجود آمده و با عنوان «بزرگ‌ترین غار دست‌کن دنیا» نیز شناخته می‌شود.

سنگ‌تراشان در طول سالیان زیاد یکی از بزرگترین غارهای دست‌کن جهان را بوجود آورده‌اند. به طوری که این غار نزدیک به ۳۰۰ متر طول و ۱۵۰ متر عرض دارد و ارتفاع آن حدود ۴ متر است.

سنگ شکنان هنگام برداشت سنگ برای جلوگیری از تخریب غار بعد از چند متر پیشروی، ستون‌هایی به‌جا گذاشته‌اند که این امر، موجب زیبایی دوچندان غار شده‌است.

غار سنگ‌تراشان تاکنون مرمت نشده و به نام‌های مختلفی چون؛ غار سنگ شکنان و سنگ اشکنان شناخته می‌شود. این غار دارای 13 دهانه ورودی و 100 ستون است که ورودی دو دهانه آن تخریب شده‌است.

در سال‌های اخیر، تعدادی از ستون‌های غار تخریب شده‌اند که این امر، علاوه بر ایجاد ترک‌هایی در سقف، سبب ناامنی قسمت‌هایی از غار شده‌است.

ستون‌های سنگی غار به شکلی کاملاً مهندسی سقف را نگه داشته است که نشان از توان بالای استادان و حجاران جهرمی در مهندسی معدن سده‌های پیشین می‌باشد.

سنگ‌تراشان جهرمی این غار را برای تفریح نساخته‌اند، بلکه هدف آنها، برداشت سنگ برای امرار معاش بوده است؛ ولی با تیشه سنگ‌شکن خود، جاذبه‌ای زیبا خلق کرده‌اند که به یکی از بزرگ‌ترین غارهای دست‌ساز جهان تبدیل شده و میراثی است، بسیار زیبا با چشم‌اندازی دیدنی.

غار سنگ‌شکنان در گذشته یک معدن سنگ بوده که از سه لایه سنگ تحتانی، میدانی و فوقانی تشکیل شده است. دو لایحه تحتانی و فوقانی دارای سنگ‌های سخت بوده و لایه میدانی به دلیل رطوبتی که داشته دارای سنگ نرم است.

سنگ‌شکنان از سنگ‌های استخراج شده برای ساختمان‌ها، کفپوش منازل، ستون‌ها و سرستون‌های مساجد استفاده می‌کرده‌اند و به دلیل حجم استخراج سنگ این غار وسعت بسیار زیادی دارد.

آشنایی با غار وراء

غار وراء در نزدیکی جاده جهرم - لار در استان فارس قرار دارد. وراء در فارسی میانه به معنای دژ، قلعه، بلندا، کنار، پهلو آمده است

نمایی زیبا از غار وراء

غار وراء در نزدیکی جاده جهرم - لار - استان فارس

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

پیشینه تاریخی این غار به چهار دوره تاریخی تقسیم می‌شود: دوران باستان تا زمان ساسانیان، ساسانیان تا اسلام، پس از اسلام و دوران معاصر.

از آنجایی که این غار در جهت برآمدن خورشید قرار دارد، می‌توان گفت در دوران باستان تا زمان ساسانیان مکان مناسبی برای نیایش بامدادی و مراسم قربانی کردن گاو بوده است. به همین دلیل از این غار در برخی منابع با نام معبد خورشید نیز معرفی شده است.

این غار در دوران پس از اسلام تا دوران معاصر به خاطر موقعیت سوق‌الجیشی مناسب و ایمنی کافی و همچنین آب گوارایی که از سقف آن می‌چکد، کاربری زیادی داشته است.

در دوران معاصر این غار بیشتر مورد استفاده شکارچیان بوده و به همین دلیل آسیب‌های جدی به غار وارد شده است.

در سال 1316 نخستین دوره مرمت غار وراء انجام شد. پس از انقلاب نیز با همیاری مردم نیکوکار جهرم، کار بازپیرایی غار و پیرامون آن توسط کوهنوردان صورت گرفت

آشنایی با غار شیر بند

غار شیر بند از جمله جاذبه‌های گردشگری استان سمنان است و در حدود 15 کیلومتری شهرستان دامغان قرار دارد

نمایی داخلی از غار شیر بند

غار شیر بند - دامغان - سمنان

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این غار همچنین یکی از زیباترین نمونه‌ غارهای ایران است و حدود 800 متر طول دارد.

دهانه غار شیر بند در کمرکش کوهی صخره‌ای که از بستر رودخانه 50 متر ارتفاع دارد قرار گرفته است. داخل این غار که در یک رشته فلات آهکی قرار گرفته، قندیل و ستون‌های زیبای آهکی به رنگ و اندازه‌های مختلف از سقف غار آویزان است.

زمین‌شناسان قدمت سنگ‌ها و ستون‌های این کوه و غار را به 150 تا 190 میلیون سال قبل نسبت می‌دهند. در دیواره‌های غار در اثر رسوب کربنات کلسیم محلول در آب اشکال بسیار سپید و زیبایی همانند گچبری‌های کاخ‌ها و منازل به صورت گل کلمی و اجتماع بلورهای سوزنی شکل مناظر جالب توجه و زیبایی را بوجود آورده است.

دهانه ورودی غار حدود 1 متر ارتفاع دارد به طوری که برای ورود باید چهاردست و پا وارد شد، بعضی از قسمت‌ها بسیار تنگ است و باید از بین صخره سنگ‌های آهکی به صورت سینه خیز حرکت کرد و بعضی از قسمت‌ها بسیار وسیع و با ارتفاعی حدود 30 تا 40 متر است.

هوای داخل غار خنک و مرطوب است و هوا بسیار ساکن و در قسمت‌های تحتانی غار مقدار اکسیژن کمتر است.

دیواره سقف و کف غار آهکی بوده و بر اثر گذشت زمان و فرسایش، در سقف‌ها و دیواره‌ها ایجاد قندیل‌های بسیار بزرگ و زیبایی تشکیل شده که منظره منحصر به فردی در غار بوجود آورده است.

در قسمت‌های داخلی‌تر، غار وسیع تر شده و به چند شعبه تقسیم می‌شود، در برخی قسمت‌ها قندیل‌های زیبایی به چشم می‌خورد که از روی آنها آب روی زمین می‌چکد.

این غار زیبا و شگفت‌انگیز در استان سمنان، شهر دامغان، روستای جزن، روستای ابوالبق قرا دارد و بسیاری از غارنوردان را به سوی خود جذب می‌کند.

آشنایی با غار خفاش

غار خفاش، از جمله غارهای استان ایلام است و در نزدیکی شهرستان دهلران قرار دارد

غار خفاش، از جمله غارهای استان ایلام

غار خفاش - دهلران - استان ایلام

• 
• 
• 

این غار که تنها غار خفاش ایران است 255 متر طول، 30 متر عرض و 50 متر ارتفاع دارد و به علت زندگی میلیون‌ها خفاش در داخل آن، به غار خفاش معروف شده است.

این غارها دهلیزهای وسیعی دارد که عمق بعضی از قسمت‌های آن به 400 متر می‌رسد. غار خفاش دهلران یکی از غارهای تاریخی عصر غارنشینی بوده که بعدها به زیستگاه خفاش تبدیل شده است.

غار خفاش دهلران با بیش از 30 هزار خفاش از 7 گونه همچون «دم موشی» از غارهای کمیاب در خاورمیانه به حساب می‌آید.

این غار یکی از بهترین مکان‌ها برای انجام کارهای تحقیقاتی، پژوهشی و مطالعاتی در زمینه این پستاندار عجیب است و دانشجویان و محققان باید آن را مورد مطالعه قرار دهند.

غار خفاش شهرستان دهلران به عنوان تنها غار خفاش کشور، یکی از پدیده های نادر طبیعی است که تاکنون برای علاقمندان به طبیعت گردی ناشناخته مانده است. این غار طبیعی حدود یک کیلومتر از چشمه‌های آبگرم شهرستان دهلران فاصله دارد.

غار خفاش دهلران دارای استالاکیت‌ها و استالاکمیت‌های فراوانی است و ده‌ها گونه از خفاش دمدار و خفاش بال پهن در آن زندگی می‌کنند.

فراوانی خفاش در این غار باعث می شود در هنگام غروب در زمان خروج این خفاشان از غار که اغلب به صورت دسته های بزرگ انجام می شود، فضای جالبی را برای علاقمندان به طبیعت ایجاد کند.

این خفاش‌ها مسیر سه کیلومتری تا شهر را طی می کنند و بعد از مدتی به محل غار باز می‌گردند.

تنها غار خفاش کشور به عنوان پدیده‌ای نادر و طبیعی واقع در استان ایلام، گردشگران بسیاری را در فصل تابستان به سوی خود جذب می‌کند.

کروکی غارهای ایران

در مورد غارهای ایران حرفی براتون نمی زنم چون اگه بخوام بنویسم خودش 10 تا وبلاگ می شه فقط به دو مسئله کلی که به حفاری مربوط می شه بسنده میکنم و کروکی چند تا غار را براتون تو وبلاگ میزارم

توجه داشته باشید که برای شناخت و کشیدن کروکی دقیق این غارها چیزی بیشتر از ده سال وقت صرف شده که ماه عسلش به سادگی در دست دوستان عزیز قرار میگیره.

یک دعا ما را بکنید که شاید عاقبت به خیر شویم.

موضوع کوچکی که میخواستم برای شما در مورد غارها بگم این 2 مسئله هست.

1- اکثرا غارهای ایران دفینه دارند (تقریبا 90%)

۲- غارهائی که طول آنها بیشتر از 30 متر باشد برای این منظور انتخاب می شدند و غارهائی که در زمان های قدیم محل سکونت بودند

کروکی غار شیل گنج در به طول 13 متر

کروکی غار آق قایا

کروکی غار افغان به طول 174 متر

کروکی غار بورنیک کوچک

کروکی غار پودنیک به طول 51 متر

کروکی غار پیرزن خانی

کروکی غار دربند سمنان به طول 114 متر

کروکی غار زاغه بزرگ به طول 110 متر

کروکی غار شاگین به طول 350 متر

آثار باستانی ایران باستانی عکس : سیف الله شکری

عکس های ناب آثار باستانی ایران باستانی

عکس : سیف الله شکری

امروز برای شما کاربران پارسیان دژ عکس هایی از ایران باستان را اماده کرده ایم

تقدیم به تمام ایران دوستان 

بیش از ۱۰ عکس از ایران باستان که کمتر دیده اید به ادامه مطلب بروید

برای دانلود کتاب (عکس های ناب آثار باستانی ایران باستان) به ادامه نوشتار بروید

 

نقش رستم

تاجگذاری اردشیر اول
«اهورمزدا» نشان خدایی یا «بارسم» به دست گرفته و حلقه صدارت یا «سیداریس» را که نوار «دیادم» از آن آویزان است به «اردشیر اول» می‌سپارد.
شاه با دست چپ سلام می‌دهد. از دو مردی که پشت شاه ایستاده‌اند، یکی ریش ندارد و کلاه «فریژی» با نشان ویژه به سر دارد، در حالی که مگس‌پران بالای سر شاه نگه داشته است. او بدون تردید یک پیشخدمت است. فرد دیگر پیر مردی است که انتهای ریشش پهن است و «دیادم» ندارد و از خاندان شاهی نیست. این مرد با دست راستش سلام «ساسانی» می‌دهد، در حالی که دست چپش، همان طور که تشریفات درباری ایجاب می‌کرد، در آستینش پنهان است.

مقبره کوروش بزرگ

 

تاجگزاری نرسی

دروازه ملل

ریتون (هگمتانه)

سر ستون(تخت جمشید)

شهر باستانی هگمتانه

فروهر

قلعه دختر فیروز آباد

قلعه دختر فیروزآباد

کاخ آپادانا

 

محل نگهداری درفش کاویانی

نگاره ورودی پارسه ( در حال انتقال هدایا )

 

نقش حمله شیر به گاو را می توانید در بیشتر جاهای تخت جمشید ببینید. به این طرح ،شیر گاو شکن و مهر و ماه نیز میگویند. بر طبق اعتقادات آنها نشان خدای خوب خورشید است.پوست زرد و قدرت زیاد و یال و کوپال شیر نشان نورخورشید، روز و توانایی است.

 

نقش های لاله در تخت جمشید

 

نگاره هدیه آوران از سر تا سر جهان با قومیت های مختلف

 

آشنایی با خط پهلوی

با سلام سروران گرام وظیفه خود دانستم شما سروران جان را با خطوط  مرسوم باستان آشنا کنم تا بیشتر با علم ایران کهن آشنا بشویم منبع این مطالب زبان شناسی ایران است

با سپاس از سروران جان  نویسنده:    خانپویا (م  .  م )

خط پهلوی نام یک دستهٔ کلی از دبیره‌هایی است که برای نوشتن زبان (های) فارسی میانه و پهلوی اشکانی (پارتی) به کار می‌رفته‌اند. این خطوط از خط مانوی مستقل هستند. تمام این خطها ریشه در خط آرامی دارند^[۱] و مانند آرامی از راست به چپ نوشته می‌شده‌اند.زیر شاخه‌ها

دبیره‌های پهلوی را معمولاً به زیرشاخه‌های زیر تقسیم می‌کنند:

ادامه نوشته

الفبای آرامی سامانه‌ای نوشتاری

الفبای آرامی سامانه‌ای نوشتاری بود مشتق‌شده از الفبای فنیقی که از سدهٔ هشتم پیش از میلاد به کار می‌رفت. حرف‌های این الفبا همگی به صورت همخوان بوده‌اند.

الفبای آرامی اهمیتی بسزا داشت چرا که به تقریب بر روی همهٔ خط‌های خاور میانه ردی از خود برجای گذاشته‌است. آرامی خط بابل و سپس یکی از خط‌های رسمی هخامنشیان بود و در این دو امپراتوری نقش خط میانجی را بازی می‌کرد. از میان خط‌های کنونی جهان، الفبای عبری بیشترین تاثیر را از آرامی برده‌است.

ادامه نوشته

حروف الفبای عِبری

حروف الفبای عِبری(به زبان عبری:آلف بت אָלֶף־בֵּית) در نوشتن خط عبری و نیز برخی نشانه‌های علمی و ریاضی بکار می‌رود. دو رسم الخط پالئو و استاندارد(منظم) را شامل میگردد که نوع دوم که در حال حاضر مورد استفاده قرار میگیرد از رسم الخط آرامی شکل گرفته است.^[۱][۲] الفبای عبری از ۲۲ حرف تشکیل شده‌است. صداهای زیر شیوه تلفظ حروف زبان عبری می‌باشند:^[۳]

ادامه نوشته

راحت خودتان ترجمه کنید